พระสมเด็จวัดระฆังยุคกลาง

พระสมเด็จวัดระฆังยุคกลาง
พระสมเด็จวัดระฆัง ยุคกลาง (สร้างราว พ.ศ. 2399–2411 ในสมัยรัชกาลที่ 4) เป็นพระที่เนื้อหามวลสารเริ่มมีความละเอียดและประสานกันแน่นหนาขึ้น แต่ยังคงรักษาความหนึกนุ่มตามแบบฉบับพระสมเด็จ เอกลักษณ์สำคัญคือแม่พิมพ์เริ่มมีความประณีตและมักพบร่องรอยการตัดขอบที่งดงามหรือที่เรียกว่า "ขอบกระจก"การพิจารณาพระสมเด็จวัดระฆังยุคกลางอย่างถูกต้อง มีองค์ประกอบดังนี้ครับ:1. ลักษณะทางกายภาพและพิมพ์ทรงพิมพ์ทรง: แม่พิมพ์มีความคมชัดลึกมากขึ้น ที่นิยมสูงสุดคือพิมพ์ใหญ่ (เช่น พิมพ์เกศทะลุซุ้ม) และพิมพ์ทรงเจดีย์ขอบข้าง: มักปรากฏเส้นขอบกระจก (เส้นนูนเล็กๆ หรือกรอบขอบแม่พิมพ์ที่เกิดจากการตัดขอบทั้ง 4 ด้าน) ซึ่งเป็นลักษณะทางกายภาพที่เด่นชัดของพระในยุคนี้ความเก่า: เนื้อพระจะมีความแห้ง เก่า มีมิติความลึกซึ้ง ไม่ดูสดใหม่2. มวลสารและธรรมชาติของเนื้อพระเนื้อหามวลสาร: เริ่มผสมผสานกันได้ดีและละเอียดกว่ายุคต้น เนื้อจะมีความหนึกนุ่ม (หรือที่เซียนพระเรียกว่า "หนึกนุ่มตา") แต่มีความแกร่งมวลสารเด่น: มักพบเม็ดมวลสารกระจายอยู่ทั่วองค์พระ เช่น เม็ดผงพุทธคุณ, เม็ดกรวดทรายเสก, เกสรดอกไม้แห้ง, ก้านธูป และคราบกรุต่างๆสภาพผิว: เมื่อผ่านการสัมผัสหรือถูกเหงื่อ คราบแป้งโรยพิมพ์จะหลุดล่อนออก เผยให้เห็นเนื้อในที่ฉ่ำ รอยย่น รูพรุน และรอยแยกตามธรรมชาติ